Sosyal medyanın 13 Mart’a dair doğru bildiği yanlışlar

Gazeteci Mehmet Atakan Foça'dan dezenformasyon listesi.

14.03.2016 - 16:58 | Arzu Nilay Kocasu

Sosyal medyanın 13 Mart'a dair doğru bildiği yanlışlar
8
paylaşım
Facebook
Twitter
Google+
LinkedIn
+
Nedir?

Sosyal medyanın -maalesef- konvansiyonel haber alma araçlarına kıyasla çok daha hızlı ve pek çok durumda doğru ve tarafsız bir haber kaynağı olduğu malumunuz. Bununla birlikte, haberin veriliş şekli itibarıyla doğrulanabilirliği sorgulamaya açık tüm mecralar gibi sosyal medya da ciddi bir dezenformasyon kaynağına dönüşebiliyor.

13 Mart’ta gerçekleşen Ankara patlamasının ardından sosyal medyada yayılan bilgileri inceleyen ve Türkiye genelinde ses getirerek doğruluğu kabul edilen paylaşımlardaki dezenformasyonları açıklayan gazeteci Mehmet Atakan Foça’nın halihazırda yedi maddelik “13 Mart Ankara Patlaması Dezenformasyon Listesi”ni ve öne sürdüğü ispatları Foça’nın gösterdiği emeğe teşekkürlerimiz ve dezenformasyon kirliliğinin azalması dileklerimizle paylaşıyoruz.

TÜRGEV’in uyarı SMS’i

TÜRGEV’in öğrencilerini Kızılay’dan uzak durmaları yönünde uyardığı mesaj, iddia edildiği gibi güncel değil. 17 Şubat’ta gerçekleşen patlamanın ardından yayınlanan haber, o dönem de sosyal medyada konuşulmuştu.

Sosyal medyada 13 Mart dezenformasyonları

Patlama anı videosu

Dün akşam yaşanan olayı takiben sosyal medya platformlarında paylaşılan patlama anı videolarından biri 17 Şubat’ta yaşanan saldırının video kayıtlarından.

Söz konusu video

17 Şubat patlaması

Patlama anı fotoğrafı

Tıpkı patlama anı videosu gibi, patlama anı fotoğrafı da 13 Mart’a ait değil. Patlamanın olduğu saatlerde havanın karanlık olduğunu söyleyen Mehmet Atakan Foça, araç plakalarının da yabancı olduğuna dikkat çekiyor.

Sosyal medyada 13 Mart dezenformasyonları

EGM tarafından yayınlanan plakalar

Patlamayı takiben Whatsapp’tan yayılan bir mesajla insanlar 20 aracın plakasını paylaşmış, mesaja göre Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanan 20 plakanın listesine Cumhuriyet ve T24 gibi haber portalları da internet sitelerinde yer vermişti. Oysa, EGM Basın Bürosu’yla telefonda görüştüklerini belirten Mehmet Atakan Foça, EGM’nin söz konusu listenin kendileri tarafından yayınlanmadığını açıkladığını belirtiyor.

Sosyal medyada 13 Mart dezenformasyonları

“Bu plakalardan 6 tanesinin e-devlet verileriyle uyuşmadığını, 1 tanesinin ise e-devlet’te kaydının olmadığını da belirtmekte fayda var.” diye ekliyor Mehmet Atakan Foça.

Sosyal medyada 13 Mart dezenformasyonları

IŞİD’in saldırıyı üstlenmesi

Patlama sonrasında yayılan dezenformasyonlardan biri de IŞİD’in saldırının faili olduğunu üstlenmesiydi. Mehmet Atakan Foça, iddianın kaynağını oluşturan Tweet’te herhangi bir kaynağa atıfta bulunulmadığına dikkat çekiyor.

Sosyal medyada 13 Mart dezenformasyonları

Bombacının Cumhuriyet gazetesi muhabiri olması

Patlamanın ardından Yeni Şafak’ın yanı sıra bazı Twitter kullanıcıları da olayın Güneydoğu’da serbest çalışan bir Cumhuriyet muhabirine ait olduğunu ve aracın iki gün boyunca Cumhuriyet’in otoparkında kaldığını iddia ettiler.

Sosyal medyada 13 Mart dezenformasyonları
Sosyal medyada 13 Mart dezenformasyonları

Konuyla ilgili bir açıklama yayınlayan Cumhuriyet gazetesi, “Bizim ne Güneydoğu’da ne herhangi başka bir yerde ve herhangi bir zamanda bahsedilen isimde bir muhabirimiz olmadı. Dahası bırakın bombalısını, benzinli araç konulacak bir otoparkımız da yok.” diyerek iddiayı yalanladı.

Ölü sayısı

Mehmet Atakan Foça, patlama nedeniyle gerçekleşen ölümlerin 138’i bulduğu yönündeki iddiayı Ankara’daki bir devlet hastanesinde çalışan -ismini vermek istemeyen- üst düzey bir yöneticinin mesajıyla yalanlasa da bu konu hâlâ biraz spekülatif gözüküyor.

Ölü sayısı 40’tan fazla değil. Çok konuda güvenimizi sarstı bunlar evet ama 35-40 civarı bilgisi doğru. 112 ve emniyet anonslarını da duyuyoruz olay sırasında Acil’de… Ayrıca adli tıp’ın morg kapasitesini de biliyoruz. Oradan da tahmin edebiliyoruz. 35-40’ı aşarsa bizleri arayıp ‘Cenazeleri göndermeyin.’ diyorlar. Bir de yaralılar gelmeye başladığında kaydedip, bir yandan da hastane bilgi sisteminden o an acilde bulunanların listesi alınıp ayıklanmaya çalışılıyor, onlar da yaralı listesine yanlışlıkla girebiliyor. Bir de hastaneden hastaneye sevk edilen yaralılar oluyor. Onlar da her iki listede yer alabiliyor.

Kaynak: Matakanfoca.com