Organize perakende ‘tüketici güvenini’ kazandı

Sektörün ciro trendleri, ulusal ve uluslararası ekonomik göstergelerin genel olarak olumsuz bir seyir izlediği Mart ayında...

22.04.2008 - 17:20 | MediaCat

Facebook
Twitter
Google+
LinkedIn
+

Organize perakendenin Mart 2008 cirosu, bir önceki aya göre yüzde 6, 2007 yılının Mart ayına göre ise yüzde 10’luk net bir artış gösterdi. Sektörün ciro trendleri, ulusal ve uluslararası ekonomik göstergelerin genel olarak olumsuz bir seyir izlediği Mart ayında özel bir önem taşıdı.

Büyümenin yavaşlaması, iç talep yetersizliği vb. konular sürekli gündemde kalırken; tüketici güveni tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de sarsıntı yaşadı. Geçen ay son beş yılın en düşük ikinci seviyesini gören CNBC-e Tüketici Güven Endeksi, Mart ayında son beş yılın en düşük seviyesine indi.

Böylesi bir dönemde, tüketici güveninin doğrudan yansıyacağı bir sektör olan perakendenin ciroları merak ediliyordu. Bu bağlamda Mart ayı baktığımızda, organize perakende sektörü yüzde 10’luk net bir ciro yükselişi kaydederek “tüketicinin güvenini kazandığını” gösterdi. Organize perakende, tüketici güveninin en düşük olduğu bir dönemde önemli bir ciro artışı kaydederek tüketicinin doğru adresi, bir anlamda “güven kapısı” olduğunu ortaya koydu.

AMPD Ciro Endeksi

Grafik: AMPD Perakende Endeksi ciro endeks rakamları

Sektör cirolarının alt kırılımlarına baktığımızda, gıda ve gıda dışının birbirine yakın bir seyir izlediğini görüyoruz. Gıda perakendeciliğinin Mart cirosu, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 9,6 artarken, gıda dışı perakendenin cirosu yüzde 11,4 arttı. 2008 yılının ilk çeyrek toplu rakamlarına baktığımızda, sektörün ilk çeyrek ciro artışı, 2007 yılının ilk çeyreğine göre net yüzde 14 arttı. Bu rakam, sektörün yüzde 10’un üzerinde büyüme hedefinin 2008 yılında da gerçekleşeceğine işaret etti.

Grafik: Alt kırılımlara göre ciro değişimleri

Yatırımlar Sürüyor

Yeni Hizmet Alanları ve Açılan Mağaza Sayıları

Organize perakende, son 12 ayda toplam hizmet alanını yüzde 25 artırdı. Bir önceki 12 aylık periyotta artış yüzde 16 olmuştu. Rakamlar, sektörün yeni hizmet alanı yatırımlarını 2008 yılı başında hızlandırdığını göstermektedir. 2008 yılına ait Ocak Şubat ve Mart rakamlarının tamamında, hizmet alanlarında yükselen bir artış eğilimi görülmektedir. Yatırımlardaki artışı, mağaza sayılarında da ortaya konmaktadır. Mağaza sayılarındaki son 12 aylık artış, yüzde 25 oldu. Bu oran Şubat 2006- Şubat 2007 döneminde yüzde 19 olmuştu.

Toplam Hizmet Alanı (milyon m²)

Grafik: Organize perakende toplam hizmet alanı

Hizmet alanı ve mağaza sayılarındaki artışlar, kesintisiz artış eğilimini sürdürüyor. Ocak 2006’dan bu yana geçen 27 ayda yaşanan hizmet alanı artışı yüzde 46 olurken, mağaza sayısı yüzde 52 arttı. Bu artışlarla birlikte, endeksimize dahil mağazaların hizmet alanları 1,3 milyon metrekareden, yeni katılımlarla da birlikte 2,13 milyon metrekareye çıktı. Organize perakendenin yatırımları hızlanarak sürüyor.

Organize Perakende Sektörü, Kayıtlı İstihdam Yaratmaya Devam Ediyor

Organize perakende sektörü, istihdam alanındaki yükselişini Mart ayında da sürdürdü. Son 12 aylık istihdam gerçekleşmelerine baktığımızda, sektörün Mart 2007-Mart 2008 döneminde kaydettiği toplam istihdam artışının yüzde 23’e ulaştı. Perakende sektörü istihdamı, Mart 2006-Mart 2007 döneminde yüzde 27 oranında artmıştı. Organize perakende, 2005 sonrasında hızlanan istihdam ivmesini 2008 başında küçük bir hız düşüşüyle de olsa sürdürüyor. Mart ayıyla birlikte, geride kalan 2008 yılı ilk çeyrek sonuçlarına bakılırsa, organize perakende 2008 yılının ilk çeyreğinde toplam istihdamını yüzde 2 oranında arttırmış bulunuyor.

Organize Perakende İstihdamı

Grafik: Organize perakende istihdamı endeks değerleri

Organize Perakende Sektörünün Yatırım Hızı, Ciro Artışlarının Da Önündedir

Sektörde uzun süredir görülen “ciro artışlarını aşan bir hızda büyüme” eğilimi, 2008 Mart ayında da sürmüştür. Metrekare-ciro eğilimine paralel bir seyir izleyen çalışan sayısı-ciro makası, Mart ayında kapanma eğilimi göstermiştir. Ciro artışını aşan ölçüde istihdam yaratma eğilimi sürmekle birlikte, makasın yaz aylarında görece kapanacağı tahmin edilmektedir.

Grafik: Çalışan sayısı ve ciro eğrileri

Ocak 2006- Mart 2008 dönemini kapsayan 27 aylık periyoda bakıldığında ise, istihdam artışının genel olarak ciro artışlarının önünde olma eğilimi sürmektedir. Bu durum, sektöre yapılan yatırımların dar, ciro hedefli ve kısa vadeli olmadığını; uzun vadeli ve sağlıklı yatırımlar olduğuna işaret etmektedir.

Organize Perakende Sektörü, Kayıtlı Yapısını Taviz Vermeksizin Korumaktadır

Sektörün kayıtlılık konusundaki hassasiyetinden ötürü, ciro rakamlarına paralel bir seyir izleyen fiş sayıları Mart ayında artmıştır. Organize perakendenin fiş sayıları, Mart ayında bir önceki aya göre yüzde 9 artarken, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 16,6 artmıştır. Fiş sayılarındaki artış, alt kırılımlara farklı biçimde yansımıştır. Gıda perakendesinin fiş sayıları bir önceki aya göre yüzde 3,2 artarken, gıda dışında artış oranı yüzde 1,4 olmuştur. Bu durum, adet bazında harcamaların gıda alanında yoğunlaştığını göstererek, sepetteki daralmayı teyit etmektedir.

Grafik: Organize perakende tarafından verilen fiş sayısı (milyon adet)

Alışveriş Sepeti Daralmıştır

Organize perakende sektöründe yapılan ortalama harcama büyüklüğü, Mart ayında düşüş göstermiştir. Fiş sayılarının ciroların üstünde artması, alışveriş sepetinin küçüldüğüne işaret etmektedir. Gıda alanında görülen harcama yoğunlaşması da bu durumu teyit etmektedir. Ekonomide görülen Hızlı Tüketim Malı (HTM) ağırlıklı harcama eğilimi Mart ayında artmıştır.