Online videonun kısa tarihi

İzlenme sayısı milyarları bulan videolara gelirken geride kalanlar

30.04.2013 - 15:29 | Haluk Kasarcı

Online video’nun mihenk taşları
Facebook
Twitter
Google+
LinkedIn
+

Aralık 1995 – Ocak 1999 

Televizyon yöneticisi Brian Graden’ın, Trey Parker ve Matt Stone tarafından hazırlanan Spirit of Christmas (fenomen dizi South Park ‘ın Jesus vs. Santa adıyla da bilinen ilk bölümü)’ı beğenmesinin ardından ikinci bir bölüm talebinde bulunmuştu. Videoyu VHS yolu ile arkadaşlarıyla da paylaşan Graden kısa süra sonra dizinin Comedy Central’la bir anlaşmaya varmasına ön ayak olmuş, bugün bilinen adıyla South Park’ın doğuşunu hazırlamıştı. Video kısa süre sonra beklenmedik yerlerde ortaya çıkmaya başladı. Bu yerlerden belki de en beklenmedik olan Tiger Woods ’99 video oyunuydu. Oyunun Playstation versiyonu için basılan ilk 100 bin kopyasının içinde yer alan bir .avi dosyası South Park’ın ilk bölümünü içeriyordu. Bu yolla birçok kişiye ulaşan çizgi dizinin ilk örneği, kısa süre sonra büyük bir başarı öyküsünün kahramanı oldu.

Ocak 1997

Macromedia Jonathan Gay’e ait FutureSplash  girişimini satın alıp ismini Flash’a çevirdi. Web videonun standardı haline gelen program, Microsoft ve Apple tarafından müseccel programlar kullanmaya devam etti. Macromedia’nın rakibi RealNetworks rekabette zor duruma düştü. 2005’te ise Adobe Macromedia’yı satın aldı.

Şubat 2005

Üç eski PayPal çalışanı Chad Hurley, Steve Chen ve Jawed Karim kullanıcılara yeni videolar yükleme, paylaşma ve seyretme imkanı tanıyan Youtube’u kurdu. South Park ve türevi diziler sitenin erken dönem tarihindeki en popüler videolar olurken (ki bu durum birçok telif davasına da neden olmuştu), dijital kameraların ve akıllı telefonların süratle yayılması kaynağı bizzat kullanıcılar olan videoların çoğalmasına neden oldu.

Şubat 2006

Motorola Razr MS500 modelini piyasaya sürdü. O dönemin en trend cihazlarından olan bu model taşıdığı video kamera dolayısıyla büyük ilgi görmüştü.

Haziran 2006

VLogger Bree – ya da Youtube’daki adıyla lonelygirl15 – genç olmanın ne demek olduğuna dair videolar yüklemeye başladı. Daha sonra ailesinin kült bir organizasyondaki faaliyetlerini aktarmaya başlayan Bree’nin sosyal medya pazarlama şirketi EQAL’la olan bağlantısı keşfedildi. Ancak bu gizli gündem seyirciler tarafından hiç umursanmadı. Lonelygirl15 tam 547 bölüm devam etti ve Kasım ayında Law&Order: Criminal Intent’in bir bölümünde bu hikâyeye yer verildi.

Ekim 2006

Google ‘telif hakları konusundaki problemlere bir son vermek ve online video devriminde başrole geçmek üzere’ 1,6 milyar dolar ödeyerek YouTube’u satın aldı. Takip eden Mart ayında Viacom Google’a telif haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle büyük ölçekli bir dava açtı. Bu büyük dava hala devam ediyor.

Eylül 2007

Pew Research ABD’de geniş bant yayınının erişiminin yüzde 50’yi bulduğunu açıkladı. Aynı araştırmada verilen bir başka çarpıcı sonuç akıllı telefon kullanımına dairdi. Buna göre bir önceki yıl yüzde 19 olan akıllı telefonu e-mail’lere erişmek için kullanma oranı yüzde 50’ye yükseldi.

Mart 2008

Disney, NBCUniversal, News Corp. bir araya gelip Hulu’yu kurdu. 12 Mart 2008’de kurulan site reklam içeriğini destekleyen videolar barındırıyor.

Şubat 2009

2007’de bünyesine kattığı video izletme servisinin yakaladığı başarının ardından Netflx 10 milyon üyeye ulaştı ve iş modelini yeniden değerlendirmeye karar verdi. Kendileri için bir hayli masrafsız hale gelen ‘yalnızca dijital deneyim’ modelini hayata geçirmeye karar veren Netflix, Eylül 2011’de tali bir kuruluş olan Qwikster aracılığıyla DVD’lerini göndermeye başladı. Beklenmedik bir hoşnutsuzlukla karşılaşılmasının ardından 1 ay sonra Netflix Qwikster fikrinden vazgeçtiyse de bu tutum 800 bin üye kaybına neden oldu.

Haziran 2009

Apple dahili video kaydedici özelliği bulunan iPhone 3GS’i piyasaya sürdü. Bu modelden önceki iPhone’lar hack’lenerek video kaydedebilir hale getiriliyorduysa da özelliğin bir standart haline gelmesi 3GS ile oldu.

Haziran 2009 – Ekim 2011

İran’da gerçekleştirilen ve birçok tartışma ve toplumsal olaya neden olan 2009 seçimleri online video evreninin odak noktasına yerleşti. İranlı genç bir kadının (Neda Agha-Soltan) bir kurşun yarasından sebep ölümünün kaydı olayların merkezinde yer almıştı. Aynı şekilde Arap Baharı da online videoların zirveye çıktığı bir dönem oldu. Cep telefonları ile çekilen ve protestocularla güvenlik güçlerinin çatışmalarını konu alan videolar gündemi meşgul etti. Muammer Kaddafi’nin linç edilişine ait görüntüler online videonun Arap Baharı’nda ulaştığı son noktaydı.

Ekim 2009

Google iPhone ile rekabet edebilmek için kendi akıllı telefonu Droid’i piyasaya sürdü. Arama motoru devi bunun yanında Apple’ın iOS’una karşı kendi mobil işletim sistemi Android’i kurdu. Linux üzerinde çalışan ve bu nedenle içerik üretilmesi daha kolay olan sistem, aynı nedenden ötürü ilk etapta içerik üreticilerinin korsanlık’la itham edilme korkularından ötürü şüpheyle karşılandı.

Nisan 2010

Steve Jobs iPad’i tanıttı. Standart ve yüksek çözünürlüklü video arasındaki farkı çarpıcı biçimde gözler önüne seren cihaz akıl almaz satış rakamlarına ulaştı. Apple’ın diğer ürünlerinde olduğu gibi iPad’de de Flash desteği yoktu.

Eylül 2010

Online ve mail destekli video sağlayıcıları ile rekabeti daha fazla sürdüremeyen, kiralama usulü video içerik sağlayıcısı Blockbuster iflasını açıkladı.

Nisan 2012

‘NewFront’ sunumlarından birinde YouTube, reklam dünyasının ilgisini geleneksel televizyondan online’a kaydırmak adına yeni video içerikleri için 100 milyon dolar yatırım yapacağını açıkladı. Yatırım YouTube’un izleyici kitlesini harekete geçirse de yarattığı buzz harcanan 100 milyon dolarlık olmadı.

Temmuz 2012

Güney Koreli K-Pop sanatçısı PSY’ın ilginç dans figürleriyle dikkatleri çeken single’ı Gangnam Style YouTube’da 1 milyar izlenme barajını geçen ilk video oldu. Klip bugün itibarıyla 1 milyar 567 milyon izlenme sayısında.

Şubat 2013

Hayran kitlelerinin etkisi ile Netflix, başrolünde Kevin Spacy’nin oynadığı ve Zodiac ve The Social Network filmlerinin yönetmeni David Fincher’ın yapımcılığını üstlendiği orijinal dizisi House of Cards’ın ilk gösterimini yaptı. Bu Netflix’in yayınlayacağı ve büyük merakla beklenen özgün içeriklerden ilkiydi. Bu yıl içerisinde The Matrix filminin yönetmenleri Andy ve Lana Wachovski’nin yeni dizisi, ayrıca Fox’un ilgiyle izlenen Arrested Development dizileri de Netflix ailesine katılacak.

Kaynak: Adweek