Bakanlıktan gıda etiketlerine yeni düzenleme

"Geleneksel" ifadesinin kullanımı için 30 yıl şartı getirildi.

31.07.2017 - 10:48 | MediaCat

Bakanlıktan gıda etiketlerine yeni düzenleme
19
paylaşım
Facebook
Twitter
Google+
LinkedIn
+
Nedir?

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, tüketicilerin alışverişlerde yanılsamalarını en aza indirmek adına etiketlerde kullanılabilecek tanım ve yasakları açıklayan bir rehber hazırladı.

Rehberde, gıda ürünlerinin etiketlerinde dikkat edilmesi gereken tüm unsurlar, örnekleri ile birlikte anlatılıyor. Yeni hazırlanan bu rehbere göre, etiketlerde  “gerçek” veya “hakiki” ifadeleri kesinlikle yer alamayacak. Yani, “hakiki bal, gerçek meyve/meyveli, hakiki Maraş dondurması” gibi tanımlar etiketlere yazılamayacak. Geleneksel ifadesinin kullanılabilmesi için ise 30 yıl aynı şekilde üretim yapma gibi şartlar aranacak.

Margarine tereyağı düzenlemesi, el yapımına sınırlama

Rehberde yer verilen açıklamalara göre, örneğin, margarin etiketlerinde tereyağını çağrıştıracak görseller kullanılamayacak. Eğer bir gıdanın üretiminde meyve ya da sebze yerine tamamen aroma verici kullanılmışsa, etiketinde meyve ya da sebze görseli kullanıldığı taktirde gıdanın aromalı olduğu da görselin bulunduğu yerde vurgulanmak zorunda olacak. Yenilebilir buz karışımlı gıdalarda “süt ve türevi” hiç kullanılmamışsa, söz konusu gıdaların etiketlerinde inek vb. görseller bulunamayacak.

Yeni rehberde el yapımına da sınırlama getiriliyor. Verilen örnek ile açıklayacak olursak, hamurunu elinde yoğurmamasına rağmen yufkaları elinde açan bir yufkacı “el yapımı” ifadesini kullanabilme hakkına sahip olurken, üretimindeki bazı işlemler el ile yapılmasına rağmen, gıdaya özelliğini kazandıran sarma işlemi makinede gerçekleşiyorsa, yaprak sarması için el yapımı ifadesinin kullanılması uygun olmayacak ve etiketlerde de bu kelimeler kullanılamayacak.

Köy ve çiftlik kalkıyor, geleneksele 30 yıl şartı geliyor

Gıda etiketlerinde “çiftlik usulü yoğurt”, “köy tipi yoğurt”, “köy yoğurdu”, “çiftlik yoğurdu” gibi ifadeler kullanılamayacak. Fakat gıdanın tat, lezzet ya da pişirme tekniği gibi spesifik bir yönüne atıfta bulunan “Meksika usulü tavuk” ya da “Edirne usulü ciğer” gibi ifadelerin kullanımına devam edilebilecek.

Etiketlerde geleneksel sözcüğünün kullanılabilmesi de zorlaşıyor. Söz konusu ifadenin kullanılabilmesi için gıdanın dikey gıda koteksinde tanımlanmış olması veya Türk Patent Enstitüsü tarafından tescillenmiş olması veya geleneksel üretim, işleme yöntemi, geleneksel bileşim, geleneksel hammadde veya malzeme açısından en az otuz yıl süreyle kullanıldığının kanıtlanmış olması şartları aranacak. Endüstriyel ölçekte üretilen gıdalar için “ev yapımı” ifadesi kullanılamayacak; ev yapımı tadında”, “anne eli değmiş gibi” ifadeler ise tüketici tercihine bırakıldığında kullanılabilecek.

Taze ifadesine düzenleme

Rehbere göre taze teriminin kullanımı, sadece anlamının açık olduğu durumlarda mümkün olacak. Yani, taze sözcüğü adece taze meyvelerden üretilen taze meyve salatası, satış noktasında soğukta muhafaza edilen ve raf ömrü çok kısa olan taze süt ürünleri (düşük sıcaklıklarda pastörizasyon işlemi uygulanmış krema, kaymak gibi), piyasadaki benzerlerine göre raf ömrü daha kısa olan pastörize edilmeyen birada kullanılabilecek. Fakat UHT ve sterilize sütler için “taze” terimi kullanılamayacak. Quark için, “taze peynir” ifadesinin de kullanılması gerekecek. İtalya’da pasta olarak isimlendirilen makarna, eğer kapalı bir ambalaj içinde ve ambalaj üzerinde makarnayı çağrıştıran hiçbir görsel de olmadan İtalya’dan ithal edilirse,  iç piyasaya sunulmadan önce ambalaj üzerinde ürün adı olarak “makarna” yazılması zorunlu olacak.

Büyük harf zorunluluğu

Tüketi tarafından etli olması beklenen mantı üzerinden verilen örnekte, mantıda et yerine ya da et ile birlikte soya kullanılması durumunda, ürün adının yanında soyanın da uygun şekilde belirtilmesi gerektiği belirtiliyor. Söz konusu örnekteki “soya” ifadesi, gıdanın adı olan “mantı” ifadesinin yazıldığı punto büyüklüğünün en az yüzde 75’i kadar büyük yazılacak.

Trans yağla ilgili beslenme bildirimi, diğer mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla, gıdaların yüzde 2’den fazla trans yağ içermesi halinde zorunlu olacak. Trans yağın yüzde 2’den az olması durumunda, trans yağ miktarı isteğe bağlı olarak verilebilecek.

Kaynak: t24.com.tr